Jaki klucz dynamometryczny kupić?

Jednym z podstawowych narzędzi każdego mechanika samochodowego jest klucz dynamometryczny, jednak nie tylko w tej profesji znajduje zastosowanie ów przyrząd. Chętnie jest wykorzystywany również w branży budowlanej, przemysłowej, w halach produkcyjnych, warsztatach i serwisach. Jego zastosowanie jest zatem znacznie szersze. Klucze dynamometryczne służą przede wszystkim do dokręcania i odkręcania śrub i nakrętek ze wskazaną siłą.  Przykładowo skręcając meble nie ma aż takiej konieczności kontrolowania siły, mocne dokręcenie jest nawet korzystne. Są jednak materiały bardziej wymagające, które muszą być dokręcone z odpowiednią siłą, aby ograniczyć ryzyko awarii. Najlepszym przykładem jest klucz dynamometryczny do kół samochodowych. Dokręcanie kół wymaga niezwykłej precyzji w celu zachowania bezpieczeństwa kierowcy i pasażerów podczas jazdy. Do tej operacji najlepiej użyć klucza elektronicznego lub wskaźnikowego o zakresie momentu obrotowego w granicach 40-200 Nm. Popularny jest również klucz dynamometryczny do roweru. W tym przypadku wystarczy łamany klucz pozwalający na pracę do 20 Nm. Z kolei jeśli będzie potrzeba przykręcić śruby silnika wystarczy wybrać klucz sprzęgłowy o zakresie pracy do 30Nm. Niewielkie elementy takie jak chociażby świece można dokręcić kluczem dynamometrycznym mechanicznym o momencie do 20Nm.

Jak działa klucz dynamometryczny?

Klucz dynamometryczny swoje możliwości pracy zawdzięcza przede wszystkim swojej budowie, a konkretniej sprężynie, która podczas dokręcania napina się w taki sposób, aby możliwe było dostosowanie idealnej siły. Drugim elementem budowy opisywanego klucza poza sprężyną jest specjalna zapadka blokująca klucz w momencie, gdy osiągniemy zakładaną przez nas siłę dokręcenia. Ta zasada działania sprawia, że te same śruby można odkręcać i przykręcać wielokrotnie bez zagrożenia wypaczenia.

Działanie klucza dynamometrycznego opiera się na prawie Hooka, które mówi, że odkształcenie ciała pod wpływem działającej na nie siły jest proporcjonalne do tej siły. W praktyce oznacza to, że ciała odkształcają się w przewidywalny sposób, a moment dokręcania może być dokładnie taki, jaki potrzebujemy.

Jaki klucz dynamometryczny?

Wybierając odpowiedni klucz dynamometryczny musimy przede wszystkim zapoznać się z dostępnymi rodzajami. Nie każdy bowiem działa w taki sam sposób. Oto wybrane typy kluczy:

Klucz dynamometryczny wychylny – zasada działania tego klucza jest prosta. W momencie stawiania oporu przez śrubę, wskaźnik wychyla się, a my widzimy z jaką siłą śruba jest dokręcana. Tego typu klucze dynamometryczne nie są drogie, jednak trzeba pamiętać, że nie są one też najbardziej dokładne. W wielu warsztatach do prostych prac sprawdzają się ze względu na prostotę i właśnie atrakcyjną cenę. Warto przed zakupem sprawdzić deklarowany przez producenta  poziom dokładności pracy. Najlepsze jakościowo klucze wychylne posiadają margines błędu na poziomie 4%. Niestety wiele tańszych produktów tego typu osiąga znacznie gorsze rezultaty.

Klucz dynamometryczny elektroniczny – ten rodzaj klucza w odróżnieniu do  klucza wychylnego charakteryzuje się niezwykłą precyzją sięgającą nawet 2%. Poza tym zwykle produkty te posiadają szereg udogodnień usprawniających pracę. Jednym z nich zapewne jest opcja zapamiętywania ustawień, dzięki czemu w bardzo szybki sposób możemy przełączyć się na inny program. Klucze dynamometryczne elektroniczne możemy również podłączyć do komputera i zgrać dane na twardy dysk. Oczywiście największym minusem w tym przypadku jest cena, jednak w niektórych warsztatach wymagających niezwykłej precyzji tego typu produkt jest absolutnym wymogiem.

Klucz dynamometryczny wskaźnikowy – w tym przypadku kontrola siły możliwa jest dzięki specjalnej wskazówce znajdującej się na rączce (najczęściej).  Jest to prosty i  klasyczny sprzęt. W momencie osiągania wymaganej siły należy po prostu przerwać pracę. Jeśli chodzi o dokładność to najlepsze klucze tego typu osiągają dokładność na poziomie 6%.

Klucz dynamometryczny łamany – tego typu klucz łamie się w momencie osiągniecia wymaganego momentu. Działa w oparciu o specjalny zawias. Po wyciągnięciu klucza mechanizm ponownie osiąga pozycje wyjściową. Produkt jest wykorzystywany między innymi przez amatorów jazdy na rowerze.

Klucz dynamometryczny mechaniczny – zwany również klikowym. Wydaje specyficzny dźwięk po dokręceniu śruby. Zasada działania jest bardzo prosta. Po osiągnięciu odpowiedniej siły zapadka blokuje sprężynę, a użytkownik usłyszy wspomniane kliknięcie.